Part One
CHAPTER 1
1 Dunbar,98
2 ibid., 99
3 Lanercost, 40
4 Guisborough, 275
5 Fordun, 295
6 Lanercost, 156
7 Mathew Paris, 93
8 Howard, 2–4
9 Wyntoun, 266
CHAPTER 2
1 Barrow,37
2 Balfour Paul, 433–4
3 ibid., 428–30
4 Palgrave, 29
5 Stones, 79
6 Lanercost, 111-12
7 ibid., 112–13
8 MacKay, 19
9 Barrow, 38
10 Pluscarden, 194
11 Jenkins, 105
12 ibid., 98
CHAPTER 3
1 Lanercost, 40–42
2 Cal. Doc. Scots, ii, 292; Stevenson, i, 4
3 Palgrave, 42
4 Fordun, 305
5 Cal. Doc. Scots, ii, 305; Stevenson, i,21
6 Song of Lewes, 42
7 Cal. Doc. Scots, ii, 293; Stevenson, i, 22
8 ibid., ii, 298; ibid., i, 35
9 Palgrave, 42
10 Stevenson, i, 22
11 Lanercost, 59
12 Cal. Doc. Scots, ii, 386, 388
13 Dickinson, 105–7
14 Cal. Doc. Scots, ii, 392; Stevenson, i, in
15 ibid., ii, 416
16 ibid., ii, 464
17 Dickinson, 107–9
18 Stevenson, i, 162
19 ibid., i, 172
20 Dunbar, 416
CHAPTER 4
1 Cal. Doc. Scots, ii, 459; Dickinson, 109–10
2 ibid., ii, 465; Stones, 89
3 Lanercost, 77
4 Rishanger, 121
5 Pluscarden, 88
6 Cal. Doc Scots, ii, 473, 474
7 ibid., ii, 480; Stevenson, i, 228
8 Rishanger, 241
9 ibid., 242
10 Stones, 107
11 Rishanger, 245
12 Stones, 113
13 Cal. Doc Scots, ii, 485
14 ibid., ii, 516
15 Pluscarden, 95
16 ibid., 97
17 Fordun, 308
18 A.P.S., i, 449
19 Rishanger, 274–80
20 ibid., 309–16
21 Stones, 110–25
22 Fordun, 309
23 Rishanger, 363
24 Cal. Doc. Scots, ii, 650
25 Rotuli Scotiae, i, 12a
26 Stones, 127–9
27 Rishanger, 371
28 Cal. Doc. Scots, ii, 660
29 ibid., ii, 658
30 Stones, 131–3
31 Rishanger, 372
32 Cal. Doc. Scots, 720
33 Lanercost, 77
34 Stevenson, ii, 23
35 Barrow, 92
36 Cal. Doc. Scots, ii, 635
37 ibid., ii, 716
38 ibid., ii, 675
39 Dunbar, 127
40 Fordun, 317
41 Guisborough, 270
42 ibid., 271–2; Lanercost, 134
43 Lanercost, 115
44 Palgrave, 149
45 Stevenson, ii, 25
46 Rishanger, 375
47 Stevenson, ii, 37
48 Stones, 141
49 Fordun, 317
50 Cal. Doc. Scots, ii, 742; Stevenson, ii, 26
51 Stevenson, ii, 26–8
52 Cal. Doc. Scots, ii, 840
53 ibid., ii, 823
54 Fordun, 319
55 Stevenson, ii, 31
CHAPTER 5
1 Scalaronica, 17
2 Guisborough, 294
3 Cal. Doc Scots, ii, 742
4 ibid., ii, 922, 931
5 Scalaronica, 18
6 Guisborough, 295
7 Cal. Doc. Scots, ii, 357
8 Lanercost, 163
9 Stevenson, ii, 114, Cal. Doc. Scots, ii, 852
10 Guisborough, 297–8
11 Cal. Doc. Scots, ii, 887
12 ibid., ii, 909; Stevenson, ii 192
13 ibid., ii, 910
14 Stevenson, ii, 205
15 Barrow, 120
16 Cal. Doc. Scots, ii, 917
17 Rishanger, 379
18 Guisborough, 297
19 ibid., 299
20 Barron, 33–57
21 Cal. Doc. Scots, ii, 972
22 Guisborough, 300
23 ibid., 300
24 Scalaronica, 19
25 ibid., 19
26 Rishanger, 180
27 Guisborough, 303
28 ibid., 307–8
29 Dickinson, 118
30 Cal. Doc. Scots, ii, 1178
31 Guisborough, 299
32 Rishanger, 384
33 Guisborough, 303–7
34 Fordun, 323
35 Cal. Doc. Scots, ii, 984
36 Flores Historiarum, ii, 578
37 Guisborough, 324
38 ibid., 325
39 Rishanger, 386
40 Guisborough, 324
41 ibid., 326
42 ibid., 326–7
43 ibid., 327
44 Rishanger, 385
45 Guisborough, 327
46 ibid., 328, Fordun, 323
47 ibid., 328
48 Rishanger, 388
49 ibid., 388
CHAPTER 6
1 Cal. Doc. Scots, ii, 1184
2 Barrow 147
3 ibid., 150
4 Cal. Doc. Scots, ii, 1071
5 ibid., ii, 1978
6 ibid., ii, 1092, 1111
7 Rishanger, 402
8 Cal. Doc. Scots, ii, 1109
9 Barrow, 158
10 Rishanger, 395
11 ibid., 440
12 Langtoft, 247
13 Rishanger, 440
14 ibid., 442; Cal. Doc. Scots, ii, 1147
15 ibid., 445
16 Cal. Doc. Scots, ii, 1069
17 Stones, 163–75
18 Rishanger, 447
19 Cal. Doc. Scots, ii, 1163
20 ibid., ii, 1193
21 Barrow, 161
22 Cal. Doc. Scots, ii, 1191
23 ibid., ii, 1236, 1239
24 ibid., ii, 1235
25 ibid., ii, 1250
26 ibid., ii, 1269, 1282
27 S.H.R., xxxiv, 130–31
28 Barrow, 169
29 Stones, 237–9
30 Dunbar, 128
31 Pluscarden, ii, 169
32 Rishanger, 211
33 ibid., 211
34 ibid., 211
35 ibid., 213
36 Cal. Doc. Scots, ii, 1375
37 Flores Historiarum, ii, 564
38 Palgrave, 279
39 ibid., 286–7
40 ibid., 287
41 Flores Historiarum, ii, 570
42 Cal. Doc. Scots, ii, 1599
43 Palgrave, 276
44 Barrow, 193
45 ibid., 193
CHAPTER 7
1 Cal. Doc. Scots, ii, 1691
2 ibid., ii, 1745
3 Barrow, 175
4 Cal. Doc. Scots, ii, 1510; Stevenson, ii, 482
5 ibid., ii, 1495
6 ibid., ii, 1465
7 Barrow, 203; Langtoft, 262
8 Cal. Doc. Scots, ii, 1708, 1736
9 ibid., ii, 1657
10 Barron, 176
11 Cal. Doc. Scots, ii, 1493
12 ibid., ii, 1546
13 Flores Historiarum, ii, 572, 573
14 Cal. Doc. Scots, ii, 1817
15 Fordun, 330; Barbour, 13
16 Cal. Doc. Scots, ii, 1691
17 ibid., ii, 1696
18 Pluscarden, 174; Fordun 331
19 ibid., 175
20 ibid., 175
21 Lanercost, 176
22 Barrow, 208
23 Pluscarden, 175 and oral tradition
24 Guisborough, 366
25 Stones, 267
26 Palgrave, 348
27 Stones, 267
28 ibid., 261, 263
29 ibid., 267
30 ibid., 273
31 Barbour, 21
32 Cal. Doc. Scots, ii, 1914
33 Walsingham, 108; Flores Historiarum, ii, 584
Part Two
CHAPTER 8
1 Flores Historiarum, ii, 586, 587
2 Cal. Doc. Scots, ii, 1748
3 ibid., ii, 1754
4 ibid., ii, 1908
5 Palgrave, 348, 349
6 Cal. Doc. Scots, ii, 1813
7 Palgrave, 330
8 Barron, 224–35
9 Barbour, 23
10 ibid., 25
11 ibid., 25
12 Langtoft, 261
13 Barbour, 27, 28
14 Flores Historiarum, ii, 588
15 ibid., ii, 588; Cal. Doc. Scots, ii, 1811
16 Cal. Doc. Scots, ii, 1909; Walsingham, 237
17 Barbour, 30
18 Pluscarden, 177
19 Barbour, 32
20 ibid., 34
21 ibid., 34 footnote
22 ibid., 36, 37
23 Barbour, 42
24 Local tradition
25 Barbour, 43
26 ibid., 43
27 Local tradition
28 Barbour, 44
29 ibid., 44
30 ibid., 45, 46
31 ibid., 48
32 ibid., 48
33 Cal. Doc Scots, ii, 1810
34 Barbour, 54
35 ibid., 57
36 Sampson, Official Guide, Kildrummy Castle
37 Flores Historiarum, ii, 591
38 ibid., ii, 591; Scalaronica, 33
39 Flores Historiarum, ii, 584
40 Cal. Doc. Scots, ii, 1851
41 Scalaronica, 31
42 Palgrave, 358
43 Cal. Doc. Scots, ii, 1910
44 ibid., ii, 1910
45 Palgrave, 357
46 Cal. Doc. Scots, ii, 1963
47 Cal. Doc. Scots, ii, 1833, 1834
48 Barbour, 51
49 Guisborough, 370
50 Fordun, 335; Pluscarden, 178
51 Local tradition that Bruce stayed at MacKenzie’s castle of Eilanadoon
52 Cal. Doc. Scots, ii, 1889
53 ibid., ii, 1829
54 Barbour, 63–5
55 ibid., 67
56 Guisborough, 370; Lanercost, 179, 180
57 Barbour, 75–7
CHAPTER 9
1 Cal. Doc. Scots, ii, 1913, 1923, 1957
2 Barbour, 79
3 Ibid., 86–90
4 ibid., 77–8
5 Oral tradition
6 Barbour, 92–9
7 ibid., 80–84
8 Cal. Doc. Scots, ii, 1896
9 Mackay, 105
10 Barbour, 104–16
11 ibid., 117–18
12 ibid., 119–22
13 Cal. Doc. Scots, ii, 1923, 1942
14 Barbour, 123
15 ibid., 123–5
16 ibid., 125
17 Lanercost, 182
18 Barbour, 126–9
19 ibid., 131
20 ibid., 129–35
21 Flores Historiarum, ii, 595
CHAPTER 10
1 Cal. Doc. Scots, ii, 1926
2 Flores Historiarum, ii, 595
3 Walsingham, 114
4 Lanercost, 183, 184
5 Cal. Doc. Scots, ii, 1926
6 ibid., iii, 14, 15
7 ibid., iii, 12
8 ibid., iii, 80
9 Barrow and Barnes, S.H.R., xlix, 57–9
10 Cal. Doc. Scots, iv, 1837
11 Barbour, 141–4
12 ibid., 145–6
13 Pluscarden, 181
14 Barbour, 147
15 ibid., 148
16 Barbour, 10, 266
17 ibid., 101–2
18 ibid., 137–9
19 ibid., 137; Cal. Doc. Scots, iii, 28
20 ibid., 150–60
21 Barrow and Barnes, S.H.R. xlix,
57–9
22 Barbour, 148
23 ibid., 161–4
24 Barron, 348
25 Barbour, 154
26 Cal. Doc. Scots, iii, 83, 84
27 ibid., iii, 235, 281
28 Barbour, 155, 156
CHAPTER 11
1 Scalaronica, 45
2 Lanercost, 186
3 Vita Edwardii, 2, 8
4 A.P.S., i, 459
5 Dickinson, 122–4
6 Α.P.S., i, 459, i, 289
7 ibid., i, 459
8 ibid., i, 289
9 Cal. Doc. Scots, iii, 100
10 Lanercost, 190
11 Barrow, 272 footnote
12 Cal. Doc. Scots, iii, 190
13 MacKenzie, 220
14 Dickinson, 125
15 Vita Edwardii, 11
16 Lanercost, 190
17 Cal. Doc. Scots, iii, 166
18 Pluscarden, 181
19 Cal. Doc. Scots, iii, 171
20 ibid., iii, 203, 206
21 ibid., iii, 171
22 Vita Edwardii, 12
23 Lanercost, 191
24 Cal. Doc. Scots, iii, 176
25 Foedera, ii, 118
26 Cal. Doc. Scots, iii, 197
27 Lanercost, 191
28 ibid., 191
29 ibid., 193
30 ibid., 194
31 ibid., 195
32 ibid., 195
33 ibid., 196
34 Vita Edwardii, 22
35 ibid., 23
36 Lanercost, 196
37 Vita Edwardii, 24–8
CHAPTER 12
1 Cal. Doc. Scots, iii, 50
2 ibid., iii, 279
3 Lanercost, 197, 199–200
4 ibid., 205
5 Vita Edwardii, 48
6 Guisborough, 397
7 Barrow, 287, 288
8 Barron, 398
9 Scalaronica, 52
10 Lanercost, 201, 202
11 Barbour, 149–151
12 ibid., 152
13 ibid., 151
14 Cal. Doc. Scots., iii, 304
15 Barron, 410
16 Cal. Doc. Scots, iii, 420
17 ibid., iii, 562
18 Rotuli Scotiae, i, 108
19 Barbour, 182
20 Cal. Doc. Scots, iii, 202
21 Barbour, 184
22 ibid., 165–8
23 Cal. Doc. Scots, iii, 186, 337
24 Lanercost, 195
25 Scott, 164
26 Barbour, 170–74
27 ibid., 169
28 ibid., 175–9
29 ibid., 181
CHAPTER 13
1 Vita Edwardii, 43
2 Cal. Doc. Scots, iii, 337
3 Rotuli Scotiae, i, 119a
4 Barrow, 292, 293
5 Bingham, 97
6 Vita Edwardii, 49–50; Lanercost, 206
7 Barbour, 224
8 Lanercost, 206
9 Barbour, 187
10 Vita Edwardii, 50–51
11 Barbour, 191
12 ibid., 189
13 Christison lecture
14 Barbour, 194, 195
15 ibid., 194
16 ibid., 194
17 ibid., 192
18 Scalaronica, 53
19 Cal. Doc. Scots, ii, 1757
20 ibid., iii, 4
21 Barbour, 200, 201
22 ibid., 202
23 ibid., 197
24 Scalaronica 54
25 Barbour, 198–9, 202–4
26 ibid., 204–5
27 Scalaronica, 55
28 Lanercost, 207
29 Barbour, 209
30 Christison lecture
31 Barbour, 210
32 Christison lecture
33 Barbour, extracts, 205–8
34 Barbour, 210
35 ibid., 210–212
36 Vita Edwardii, 52–4
37 Lanercost, 208
38 Barbour, 213
39 ibid., 216
40 ibid., 216
41 ibid., 217
42 ibid., 216, 217
43 Christison, 25
44 Barbour, 221
45 ibid., 223, 224; Scalaronica, 56; Walsingham, 246
46 ibid., 225
47 ibid., 222
48 Lanercost, 209
49 Barbour, 225
50 Lanercost, 209
51 Barbour, 227
52 ibid., 227
53 ibid., 226
54 ibid., 231–2
55 ibid., 228–30
56 ibid., 229
57 ibid., 229
58 Walsingham, 142
59 Barbour, 229
60 Walsingham, 142
61 Barbour, 234
62 Walsingham, 142
63 Barbour, 230
64 Burton, 270
65 Barbour, 234
66 Cal. Doc. Scots, iii, 393
67 ibid., iii, 131
68 ibid., iii, 244
69 Rotuli Scotiae, i, 85b
70 Cal. Doc. Scots, iii, 313
71 Vita Edwardii, 56
Part Three
CHAPTER 14
1 Dickinson, 126
2 Vita Edwardii, 57
3 Lanercost, 210–11
4 ibid., 212
5 ibid., 213
6 Walsingham, 143
7 Cal. Doc. Scots, ii, 1260, 1277, 1763; Rishanger, 414; Stevenson, ii, 281
8 Lydon, 118
9 ibid., 119–20
10 Barrow, 434
11 Frame, 4
12 Barbour, 237, Pluscarden, 187
13 Dickinson, 128
14 Lanercost, 212
15 Barbour, 240–42
16 ibid., 245–6
17 ibid., 254–8
18 Lydon, 121
19 Barbour, 259–60
20 Cal. Doc. Scots, iii, 451; Vita Edwardii, 61, 67
21 ibid., iii, 448
22 Lanercost, 213–15
23 ibid., 216
24 Cal. Doc. Scots, iii, 452, 470, 477, 480
25 ibid., iii, 470
26 Barbour, 260–62
27 ibid., 263–6
28 Cal. Doc. Scots, iii, 527
29 Lanercost, 216
30 Barbour, 268
31 Barbour, 269
32 Nicholson, 94
33 Barbour, 269
34 ibid., 270–73
35 Lydon, 118
36 Frame, 23
37 ibid., 34–5
38 Barbour, 275
39 Frame, 36 and footnote 26
40 Lanercost, 218
41 Vita Edwardii, 75
42 Lanercost, 217
43 Barbour, 277–80
44 ibid., 282–5
45 Vita Edwardii, 78
46 Foedera, ii, 340
47 Cal. Doc. Scots, iii, 553
48 ibid., iii, 555
49 Barbour, 287–92
50 Barbour, 293
51 Lanercost, 220–21
52 Cal. Doc. Scots, iii, 707
53 ibid., iii, 858
54 Lanercost, 221
CHAPTER 15
1 Cal. Doc. Scots, iii,519
2 ibid., iii, 549
3 ibid., iii, 562
4 Lydon, 115
5 Nicholson, 95
6 Lanercost, 225
7 Barbour, 311–17
8 Dickinson, 130
9 A.P.S., i, 113
10 Barbour, 294–9
11 ibid., 302–7
12 Vita Edwardii, 96
13 ibid., 96
14 Lanercost, 226
15 Vita Edwardii, 96
16 Lanercost, 227
17 Barbour, 308
18 Vita Edwardii, 76, 97
19 Lanercost, 227
20 Barrow, 434
21 Lanercost, 228
22 Cal. Doc. Scots, iii, 677, 681, 738, 739
23 Lanercost, 228
24 Barrow, 419
25 Burton, 284–6 footnote; Dickinson, 131–4
26 Cal. Doc. Scots, iii, 725
27 Dunbar, 142
28 Barbour, 328, 329; Dickinson, S.H.R., xlii, 84–5
CHAPTER 16
1 Lanercost, 229, 230; Vita Edwardii, 108
2 Cal. Doc. Scots, iii, 746
3 Lanercost, 230, 231
4 ibid., 231–4; Vita Edwardii, 124
5 Cal. Doc. Scots, iii, 754
6 ibid., iii, 752
7 Lanercost, 239
8 Barbour, 318
9 ibid., 318
10 Pluscarden, 190
11 Scalaronica, 69
12 Cal. Doc. Scots, iii, 790
13 ibid., iii, 791
14 Barbour, 320–25
15 Nicholson, S.H.R., xlii, 38–9
16 Lanercost, 240
17 ibid., 240
18 Cal. Doc. Scots, iii, 773
19 Stones, 309–15
20 Lanercost, 242
21 ibid., 243
22 ibid., 245
23 ibid., 244
24 A.P.S., i, 479–81
25 Cal. Doc. Scots, iii, 778
26 Nicholson, 106
27 Burton, 294–6
28 Foedera, ii, 541
29 ibid., ii, 541
30 ibid., ii, 542
31 Dunbar, 145
32 Cal. Doc. Scots, iii, 841
33 ibid., iii, 169
34 ibid., iii, 239
35 ibid., iii, 305
36 ibid., iii, 323
37 ibid., iii, 354
38 Barrow, 439–40
39 ibid., 406–7
40 Nicholson, 113
41 ibid., 113
42 Barrow, 396–402
43 Nicholson, 107
44 ibid., 107–8
45 ibid., 113–14
46 Barrow, 438
47 A.P.S., i, 475
48 Fordun, 343; Pluscarden, 190
49 Barbour, 337
50 Balfour Paul, ii, 435
CHAPTER 17
1 Lanercost, 248, 249
2 ibid., 250, 251
3 Dickinson, 135–6
4 Walsingham, 184, 185
5 Lanercost, 256
6 ibid., 257
7 Walsingham, 189
8 Barbour, 332
9 Cal. Doc. Scots, iii, 907
10 ibid., iii, 914
11 ibid., iii, 922
12 Barbour, 334
13 ibid., 339
14 Le Bel, 34–40
15 ibid., 47
16 ibid., 52–8
17 Cal. Doc. Scots, iii, 936
18 Le Bel, 59–63
19 Froissart, 65
20 Barbour, 341
21 ibid., 343, 344
22 ibid., 345–8
23 Lanercost, 258
24 Nicholson, 119
25 Barbour, 350
26 Nicholson, 119
27 Stones, 317–21
28 ibid., 323–5; Lanercost, 261, 262
29 ibid., S.H.R., xxix, 48
30 ibid., S.H.R., xxviii, 125
31 Dunbar, 139
32 Stones, 329–41
33 Nicholson, S.H.R., xlii, 34–8
34 Barbour, 353
35 Barrow, 438, 439
36 Barbour, 355
37 ibid., 356
38 ibid., 357
39 ibid., 357, 358
EPILOGUE
1 Barbour, 359
2 Cathcart MSS
3 Barbour, 360
4 ibid., 361
5 ibid., 362, 363
6 ibid., 364
7 ibid., 366
8 ibid., 366, 367
9 Robert Burns